Mülga (Eski) Sistem ile Yürürlükteki (Yeni) İnfaz Rejiminin Mukayesesi
Eski Usul İnfaz Rejimi (Asgari Sürüm) Güncel İnfaz Sistematiği (2026 Sürümü) Maktu Denetimli Serbestlik: 3 Yıl (30.03.2020 evveliyatı)Dinamik Denetimli Serbestlik: 1 Yıl (30.03.2020 sonrası) Sabit Koşullu Salıverilme: 1/2, 2/3, 3/4 oranları11. Yargı paketi ile güncellenmiş dinamik orantısal tahliye Sınırlı suç tasnifi ile basit yatar hesaplamaTekerrür, Yaş Küçüklüğü ve Müebbet parametreli algoritma Cinsel suçlar ve örgüt davaları infaz rejimi belirsizliğiTüm istisna cinsel ve terör suçlarında net infaz yatar süreleri11. Yargı Paketi ve Açık Cezaevine Ayrılma Değişiklikleri
Torba yasa ve müteakip 11. Yargı Paketi ile, infaz kurumlarında iyi halli olarak geçirilen sürelerin ardından açık ceza infaz kurumlarına ayrılma ve akabinde denetimli serbestlik müessesesi aracılığıyla erken tahliye imkanları yasal zemine oturtulmuş; 31 Temmuz 2023 tarihi yasal kırılma noktası olarak belirlenmiştir.
İnfaz İndirimi Hariç Tutulan (Kapsam Dışı) Katalog Suçlar
5275 Sayılı Kanun ve son değişiklikler ışığında, kamu vicdanını derinden zedeleyen bazı "katalog suçlardan" hüküm giyen sanık ve hükümlüler, artırılmış indirim ve COVID dönemi muafiyetlerinden faydalanamamaktadır:
Suç TipiTürk Ceza Kanunu (TCK)Hukuki Yaptırım Açıklaması Kasten İnsan Öldürme (Cinayet)TCK Madde 81, 82 ve 83Nitelikli veya basit halleriyle kast unsuru barındıran cana karşı suçlar. Tüm Cinsel Dokunulmazlık SuçlarıTCK Madde 102 ve devamıBasit veya Nitelikli cinsel saldırı (Tecavüz vb.) vakıaları. Çocuğun Cinsel İstismarıTCK Madde 103Pedofili ve 18 yaş altı mağdurlara yönelik sarkıntılık vb. Terör Örgütü / Terör Faaliyetleri3713 Sayılı TMK ve TCK 314Bölücü, silahlı terör örgütü üyeliği, kuruculuğu, yöneticiliği. Suç İşlemek Amacıyla Örgüt KurmaTCK Madde 220Organize suç örgütü kurma, yönetme ve örgüt üyesi olma. Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde SuçlarıTCK Madde 188Uyuşturucu imal, ithal, ihraç ve ticareti (Baronluk/Torbacılık).⚠️ DİKKAT: Üst paragrafta yer alan suç türleri haricinde kalan tüm (hırsızlık, dolandırıcılık, hakaret, bilişim suçları vb.) hükümlüler, genel ve orantısal infaz indirimlerinden son yargı paketine göre istifade etmektedir.
İnfaz Hukukunda Kritik Zaman Aşımı ve Tarihsel Milatlar
Ceza yatılacak sürelerin kesin olarak belirlenmesinde, suçun işlendiği tarihin Anayasa Mahkemesi ve kanun koyucu nezdinde mutlak bir bağlayıcılığı vardır:
- 30 Mart 2020 Öncesi Miladı: Denetimli serbestlik oranının istisnai olarak (katalog suçlar hariç) 3 yıl uygulandığı çok kritik yasal tarihtir.
- Suç / Eylem Tarihi: Hükmü veren mahkemeden (karar tarihi) ziyade, cezanın temel infaz rejimini belirleyen şüpheli eylemin gerçekleştirildiği gündür.
- Kararın Kesinleşme ve Müddetname Tarihi: İstinaf ve Yargıtay temyiz incelemesinden geçen ve "Kesinleşme Şerhi" yazılan tarihtir ki infaz süreci (ve firar süreleri) bu an itibarıyla yürürlüğe girer.
Denetimli Serbestlik, Tekerrür (Mükerrir) ve Gözaltı Mahsup Süreleri
Hapis cezasının belirli bir rasyonel oranını cezaevinde iyi halli geçiren tutuklu/hükümlülere tahsis edilen Hak ve Güvenlik haklarına dair ek parametrelerimiz:
- Tekerrür Durumu (Sabıka): Hükümlünün daha önceden kesinleşmiş kaydı varsa; şartla tahliye (koşullu salıverilme) oranı aleyhe olarak yükselir (Örn: 1/2 olan oran 2/3’e ya da 3/4'e çıkar). İkinci kez mükerrirlik halinde ise tahliye (şartla salıverilme) hakkı tamamen yitirilir (Bihakkın tarihi geçerli olur).
- Çocuk Hükümlü Faktörü (18 Yaş Altı): Suçun işlendiği tarihte failin reşit olup olmaması (0-12, 12-15 ve 15-18 yaş dilimleri) infaz yatar gün oranlarında muazzam bir lehe indirim oluşturur.
- Gözaltı ve Tutukluluk Mahsubu (TCK Madde 63): Yargılama süresince kapalı infaz kurumlarında veya gözaltında kalınan günler, kesinleşmiş ana cezadan eksiksiz olarak (mahsup) düşülür.